Doorbraak Artikel 2-regeling

Hans Vuijsje, directeur van Joods Maatschappelijk Werk, heeft melding gemaakt van nieuwe ontwikkelingen rond het Artikel 2 Fonds. De belangrijkste conclusie is dat "vervolgingsslachtoffers die in een concentratiekamp zaten – en voldoen aan de overige richtlijnen van het Artikel 2 fonds, waaronder die m.b.t. de hoogte van het huidige inkomen- niet meer zullen worden afgewezen voor een uitkering omdat zij in de zestiger jaren een CADSU II-uitkering hebben ontvangen. Deze aanvragers komen in aanmerking voor een maandelijkse uitkering van € 291 per maand."

Op de vele vragen die belanghebbenden zullen hebben, kan op dit moment nog geen uitsluitsel worden gegeven, omdat de Claims Conference de onderhandelingen nog niet heeft afgerond. Na afloop van de onderhandelingen zal een organisatie voor de uitvoering van deze regeling worden opgezet.

Ontwikkelingen die bijdroegen aan deze doorbraak

Op 8 november 2007 werd door een groot aantal Joodse organisaties in Nederland en Nederlands-Joodse organisaties in Israël, waaronder het CJO, een petitie aangeboden aan de Duitse ambassades in Den Haag en in Tel Aviv.

In de petitie werd een dringend moreel beroep gedaan op bondskanselier Angela Merkel om een oplossing te vinden voor de onrechtvaardige behandeling van Nederlands-Joodse oorlogsgetroffenen in het kader van de immateriële schadevergoeding (Artikel 2 fonds). Ruim 85 procent van de aanvragers bij dit Fonds is in de afgelopen jaren afgewezen omdat zij in de jaren ’60 een kleine en eenmalige CADSU II-uitkering hebben ontvangen. De ontstane situatie was voor de ondertekenaars van de petitie onacceptabel.

De aanbieding van de petitie vormde het eind van een periode waarin o.a. door JMW en CJO langs diverse diplomatieke wegen was gepoogd aandacht voor de problematiek te vragen. Het vormde tegelijk het begin van een nieuwe periode waarin langs diverse kanalen in Nederland en in Israël –gezamenlijk en via de diverse belangenbehartigende organisaties- druk op de Duitse Regering werd uitgeoefend en een beroep werd gedaan op de Claims Conference om dit knelpunt in de jaarlijkse overlegronde met de Duitse Overheid krachtig in te zetten.

Huidige stand van zaken

Uit de informatie van JMW blijkt nu dat de Duitse Overheid uiteindelijk (deels) tegemoet is gekomen aan het beroep dat op haar is gedaan. Vervolgingsslachtoffers die in een concentratiekamp zaten – en voldoen aan de overige richtlijnen van het Artikel 2 fonds, waaronder die m.b.t. de hoogte van het huidige inkomen - zullen niet meer afgewezen worden voor een uitkering omdat zij in de zestiger jaren een CADSU II-uitkering hebben ontvangen! Deze aanvragers komen in aanmerking voor een maandelijkse uitkering van € 291 per maand.

Aan deze doorbraak zit, helaas, ook een zure kant. De vele vervolgingsslachtoffers die in onderduik waren komen (vooralsnog) niet in aanmerking. Daarnaast bestaan er ook nog vele onduidelijkheden over de nieuwe regeling.

Verdere onderhandelingen tussen Claims Conference en de Duitse Overheid

De Claims Conference ziet deze regeling als een belangrijke doorbraak. Voor het eerst wordt door de Duitse Overheid afgeweken van de lijn dat Westerse vervolgden die vielen onder een Algemeen verdrag, uitgesloten zijn van een uitkering uit het Artikel 2 Fonds. In vervolg hierop heeft de Claims Conference toegezegd in de volgende onderhandelingsronde de ongelijkheid tussen vervolgden die in een concentratiekamp zaten en degenen die in onderduik zaten in te brengen en te streven naar een situatie waarin ook de onderduikers, die een CADSU II-uitkering ontvingen, in aanmerking kunnen komen voor een Artikel 2-uitkering Volgens de nieuwe regeling komen ook vervolgingsslachtoffers die in een getto zaten in aanmerking. Op dit moment wordt het getto van Amsterdam, als open getto, niet erkend door de Duitse Overheid. De Claims Conference zal ook dit in komende onderhandelingen meenemen. Probleem daarbij is dat er inmiddels in deze zaak een rechterlijke uitspraak ligt. Over de uitvoering van de nieuwe regeling kan nog niets meegedeeld worden. De Claims Conference gaat zich daar zo snel mogelijk over beraden. JMW zal hierover contact onderhouden met de Claims Conference.

De toepassing van de Artikel-2 regeling zal van start gaan als de verdere gesprekken tussen de Claims Conference en de Duitse Overheid over bovengenoemde onderwerpen afgerond zijn. Tot dat moment zijn vragen over de precieze uitwerking van de Artikel-2 regeling nog niet beantwoordbaar.

JMW zal namens de betrokken organisaties contact onderhouden met de Claims Conference en ervoor zorgdragen dat, zodra uitgebreidere informatie beschikbaar is, deze informatie rechtstreeks via de Claims Conference wordt verspreid, dan wel via JMW in Nederland en de IOH in Israël.