Indrukwekkende toespraken tijdens Kristallnachtherdenking 2018

In de volledig met kaarsen verlichte Portugese synagoge van Amsterdam werd op zondagmiddag 11 november de Kristallnacht herdacht die in de nacht van 9-10 november 1938 door geheel Duitsland plaatsvond.

Onder het 600-man tellende publiek in het monumentale ‘Esnoga’ bevonden zich onder meer Kadisha Arib, voorzitter van de Tweede Kamer, Wouter Koolmees, minister van sociale zaken en werkgelegenheid, burgemeester Femke Halsema van Amsterdam en de Israëlische en Duitse ambassadeurs. De herdenking werd muzikaal omlijst door violist Roeland Jagers en klarinettiste Jean Johnson.

Eddo Verdoner: ‘Een coalitie van mensen die zeggen: het is onze gedeelde verantwoordelijkheid’
Na een welkomswoord van Jonas Poolman, lid van het Centraal Joods Overleg namens de jongerenorganisaties, beet CJO-voorzitter Eddo Verdoner het spits af.  Hij hekelde de houding van de redactie van het Brabants Dagblad, dat onlangs een antisemitisch stuk plaatste en na felle kritiek aanbood om een reactie van joodse zijde te plaatsen in plaats van zelf verantwoordelijkheid te nemen. Hij pleitte voor de vorming van ‘een brede coalitie van mensen en organisaties die samen met joodse organisaties als het CJO, islamitische organisaties, en christelijke organisaties een kring vormen van redacties en scholen, van online moderators en opiniemakers, van mensen, die zeggen: wij letten zelf op antisemitisme en, of de joden het merken of niet, wij pakken het ook zelf aan! Want het is onze gedeelde verantwoordelijkheid in deze samenleving, het is ons convenant’.

Liora Soesman: ‘Moed tonen en daden stellen!’
Namens de Joodse jongeren sprak Liora Soesman: ‘Ik sta hier niet als slachtoffer, maar als krachtig individu, die het geluk heeft hier te staan als kleindochter van overlevenden.’ Zij riep op om niet alleen positief te denken, maar ook te doen. ‘Wij kunnen daden stellen en moed tonen. Oordelen en ergens wat van vinden is interessant, maar iets doen en aanpakken is nog veel interessanter. Tolerantie preken is het een, tolerant zijn is iets anders. Doorvertellen en waarschuwen alleen is niet genoeg, je moet zelf iets doen.’

Luise Jacobs: “Goed dat we ons realiseren hoe slecht de mens kan zijn’
De getuigenis van Luise Jacobs, die als klein meisje de Kristallncht in Duitsland van nabij beleefde, maakte grote indruk. Haar persoonlijke verhaal beschreef het lot van een meisje van 5 jaar dat samen met haar broer van 8 en zusje van 5 de spanning meemaakt van ‘het rampjaar 1938’ waarin hun vader wordt gearresteerd en nooit meer terugkeert. Zij maakt van nabij de Jodenhaat mee, de vernielingen van joodse huizen, winkels en synagogen. In 1939 zet haar moeder de drie kinderen Jacobs op de trein – het kindertransport – naar Rotterdam. Het zal de laatste keer zijn dat ze ‘Mutti’ zien. Jacobs: ‘Het is goed, dat wij dit vandaag herdenken en dat we ons realiseren hoe slecht de mens kan zijn.’

Gerdi Verbeet: ‘De geschiedenis is een harde leerschool.’
Hoofdspreekster van de herdenking was Gerdi Verbeet, voorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei en voormalig voorzitter van de Tweede Kamer. Zij beschreef onder meer de houding van de Nederlandse pers en de regering in de aanloop tot de Tweede Wereldoorlog. ‘Het was niet zo dat niemand het zag aankomen. Alleen: we bl;even toeschouwer, stelden ons niet teweer. We lieten het gebeuren.’ De situatie van toen en nu zijn sterk verschillend, benadrukte Verbeet. Ze sprak van onacceptabele incidenten. ‘Leerlingen van joodse scholen en bezoekers van joodse culturele centra en synagogediensten worden zwaar bewaakt… Er is hier geen virulent georganiseerd  antisemitisme, maar wat bij ons de kop op steekt is erg genoeg.’ Verbeet had begrip voor de twijfel onder veel Joden in Nederland over de veiligheid:. ‘Ik weet dat er in uw gemeenschap mensen zijn die zich wel eens afvragen of ze hier wel willen blijven. Of het wel veilig genoeg is. Dat doet me verdriet, maar ik begrijp het wel. De geschiedenis is een harde leerschool.’

Klik hieronder voor de volledige toespraken.

Toespraak Eddo Verdoner – Kristallnachtherdenking 2018
Toespraak Liora Soesman – Kristallnachtherdenking 2018
Toespraak Luise Jacobs – Kristallnachtherdenking 2018
Toespraak Gerdi Verbeet – Kristallnachtherdenking 2018

 

Please follow and like us:

Nationale Kristallnachtherdenking – zondag 11 november 2018

De Nationale Kristallnachtherdenking zal dit jaar op zondag 11 november plaatsvinden in de Portugese Synagoge. 

Gastspreker is dit jaar Gerdi Verbeet. Zij is voorzitter van het Nationaal comité 4 en 5 mei en voormalig voorzitter van de Tweede Kamer. verder zal worden gesproken door de voorzitter van het Centraal Joods Overleg, Eddo Verdoner, door Kristallnachtgetuige Luise Jacobs en door Liora Soesman namens de jongeren.

Muzikaal zal de herdenking worden opgeluisterd door Roeland Jagers (altviool) en Jean Johnson (klarinet).

Anders dan voorgaande jaren zal er geen stille tocht en kranslegging plaatsvinden naar de voormalige Hollandsche Schouwburg.

Deze activiteit wordt mede mogelijk gemaakt  door Maror en het vfonds.

Please follow and like us:

Overleg met de Rooms Katholieke Kerk

Amsterdam – 7 april 2016 –Vertegenwoordigers van het Centraal Joods Overleg (CJO) en van de Nederlandse Bisschoppenconferentie (BK) troffen elkaar in het Joods Cultureel Centrum te Amsterdam. Sinds 2008 is het de derde keer dat een dergelijke ontmoeting plaatsvindt.

 

Tijdens het gesprek zetten de voorzitter van het CJO en de rabbijnen Evers (NIK) en Ten Brink (Verbond/LJG)  de huidige stand van zaken rond de discussie over sjechieta (ritueel slachten) en brit mila (jongensbesnijdenis) uiteen. Daarna werd stilgestaan bij twee recente documenten over de relatie jodendom-christendom. Definitief 10-04-2016 Bericht RKK CJO ontmoeting 6 april 2016 versie1

Please follow and like us:

Toespraak Gideon van Bergen op de Kristallnachtherdenking 2016

IMG_0076.03

Geachte aanwezigen,

 

Vanavond zijn wij allen bijeengekomen om de Kristallnacht te herdenken. De Kristallnacht was de eerste grote pogrom van de 20e eeuw in West-Europa, waarbij eens te meer duidelijk werd dat er ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, het joodse volk en de joden werden veracht.

Bij velen van ons zal de Kristallnacht, net als andere herinneringen aan de Holocaust,  gevoelens van droefheid oproepen. Maar naast deze gevoelens en de verschrikkingen die plaats hebben gevonden, vind ik het nog altijd moeilijk te beseffen dat er zo een grote mate van gevoelens van minachting  jegens een bepaalde groep mensen was. En dat daar bovendien naar gehandeld werd. Het zien van bepaalde groepen mensen als minder dan jezelf, of, als minder dan de groep waar je zelf bij hoort is een idee wat ik maar moeilijk kan bevatten.

Lees Verder →

Please follow and like us:

Toespraak van minister president Mark Rutte bij de herdenking van Kristallnacht, Portugese synagoge Amsterdam, 9 november 2016

IMG_0138.01

‘10 november 1938.
Gisteren stonden de synagogen in brand.
Ze stonden in brand in Duitsland.
Ze stonden in brand in Oostenrijk.
Ze stonden in brand in Tsjecho-Slowakije. (…)
Overal op straat lagen verscheurde gebedenboeken, Torarollen en gebedssjaals. (…)
Nooit meer zal het orgel onze liederen op Shabbat begeleiden.
Er zal geen Shabbat meer zijn, geen heilige dagen, geen liederen.
Alleen thuis – als er nog een thuis is – zal moeder op vrijdagavond de kaarsen ontsteken en vader zal het dankgebed uitspreken voor brood en wijn.’

Dames en heren,

Op 23 september van dit jaar overleed in München op hoge leeftijd Max Mannheimer, holocaustoverlevende en decennialang een boegbeeld van de strijd tegen het antisemitisme.
De regels die ik net citeerde, komen uit zijn Spätes Tagebuch.
Er spreekt een schurend gevoel van verlatenheid uit, dat 78 jaar later nog altijd pijn doet.
Alleen al die woorden: ‘Er zal geen Shabbat meer zijn.’
Met de synagoge, stond ook  de toekomst in brand.
Met het brekende glas van Kristallnacht, brak ook een wereldbeeld.

De nacht van  9 op 10 november 1938 markeert een omslagpunt in de geschiedenis van de Jodenvervolging.
Het laatste flinterdunne restje terughoudendheid dat er nog was, werd definitief afgeworpen.
Openlijk geweld tegen Joden was vanaf dat moment toegestaan –  werd zelfs toegejuicht.
Rechteloosheid werd de nieuwe norm.
De ‘moord met voorbedachte rade’, zoals Presser de holocaust noemde, kon beginnen.

Kristallnacht was een omslagpunt, maar geen beginpunt.
Het sluipende antisemitische gif kreeg al eerder zijn funeste uitwerking.
In beroepsverboden, in de rassenwetten van Neurenberg, in maatschappelijke uitsluiting.
Stap voor stap werd een hele bevolkingsgroep ontmenselijkt, naar de rand van de samenleving gedwongen en uiteindelijk massaal vervolgd en in koelen bloede vermoord.

Het blijft nauwelijks te bevatten: hoe kon zo’n groot, zo’n onzegbaar kwaad ontstaan in een cultuur die ook Beethoven en Heinrich Böll voortbracht?
Verklaren kunnen we het misschien, want in de Europese geschiedenis lag antisemitisme altijd vlak onder de oppervlakte.
Maar begrijpen kunnen we het nooit.

Het absurde is ook niet te begrijpen.
Hoe beschaving en humaniteit in een mum van tijd konden verdwijnen.
Hoe ogenschijnlijk gewone mensen konden veranderen in beulen en moordenaars.
En hoe onmenselijk wreed het lot was dat de Joodse bevolking in Europa trof.
Daar houdt het verstand op en resteren alleen stilte en verbijstering.

En wij weten achteraf: de Kristallnacht is ook buiten Duitsland een nacht van schaamte.
Want hoewel de internationale verontwaardiging groot was, bleef de praktische hulp en steun beperkt.
Ook vanuit ons land was die mondjesmaat.
De realiteit is: veel Duitse Joden zochten na november 1938 een uitweg, slechts weinigen werd die geboden.
En wij, die de afloop van de geschiedenis kennen, wij buigen ons hoofd.

Op 10 november 1938, was Max Mannheimer 18 jaar oud.
Hij zette zijn lange en veelbewogen leven in het teken van de herinnering aan de gruwelijkheden, die aan bijna al zijn familieleden het leven kostten.
Zijn broer en hijzelf overleefden de kampen ternauwernood.
Die herinnering levend houden, om nieuwe gruwelijkheden te voorkomen – dat beschouwde hij als zijn opdracht.
En het is ook onze opdracht.

Door te herdenken, bewijzen wij eer aan de slachtoffers van toen.
Maar we spreken ook uit dat we waakzaam zijn in het hier en nu.
Tegen het antisemitisme, dat nog altijd vlak onder de oppervlakte ligt.
Tegen discriminatie en uitsluiting van bevolkingsgroepen.
Tegen onverdraagzaamheid.

Dat is een voortdurende strijd, die we moeten blijven voeren.
Want, helaas, ze zijn er: de spreekkoren in het voetbalstadion, de synagoges die worden beklad met anti-Joodse leuzen, de dreigementen tegen Joodse organisaties en mensen met een keppeltje op hun hoofd.
Kristallnacht waarschuwt ons: we mogen het nooit gewoon gaan vinden.
Want in het kleine en gewone, in de gewenning aan steeds een stap verder, daarin schuilt het grootste kwaad.
En dus blijven wij ons verweren.
We blijven ons hardop uitspreken.
En we blijven het verleden herdenken – om de toekomst te bewaken.

Dames en heren,

Deze markante synagoge, die door de eeuwen heen elke storm doorstond – zelfs de allerergste – bewijst dat het goede, het ware, het echte uiteindelijk krachtiger is dan het kwaad.
En die hoopvolle boodschap klinkt ook door in de nagelaten aantekeningen van Max Mannheimer.
Ik citeer hem nog één keer, 10 november 1938.

‘Ze smeten de gebedenboeken, de Torarollen en de sjaals uit de synagoge op straat.
En morgen kunnen ze die ook uit onze huizen gooien.
En toch, voor mijn moeder zou dat niets veranderen.
Zij kan de teksten uit haar hoofd opzeggen.’

Dames en heren, wat in het hart van mensen zit, is sterker dan blinde haat.
Dank u wel.

Please follow and like us:

Beveiliging

De veiligheidssituatie is in Nederland en de rest van Europa de afgelopen periode significant verslechterd. Het CJO overlegt met lokale en nationale overheden om de veiligheid van de joodse gemeenschap te blijven waarborgen. Binnen het CJO is het Stichting Bij Leven en Welzijn (BLEW) die de primaire verantwoordelijkheid draagt als het om beveiliging gaat, de afstemming tussen de verschillende organisaties vindt plaats in het CJO.

 

 

Please follow and like us:

Religieuze Kwesties

De primaire verantwoordelijkheid voor religieuze zaken ligt bij de drie joodse kerkgenootschappen: Het Nederlands Israelitisch Kerkgenootschap, het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom en het Portugees Israelitisch Kerkgenootschap. De afstemming over bepaalde religieuze zaken tussen de verschillende organisaties, zoals over de sjechieta (koosjere slacht),vindt plaats in het CJO.

Sjechieta
De koosjere slacht is onderdeel van het godsdienstig leven van Joden in Nederland. Een verbod daarop – als vervat door de Partij voor de dieren in een recent wetsvoorstel –tast de Nederlandse Joden in hun vrijheid van godsdienst aan. Een eeuwenoude vrijheid wordt door het wetsvoorstel ontnomen. Het Centraal Joods Overleg is van mening dat koosjere slacht niet verboden moet worden.

Voor wetenschappelijke onderzoeken, achtergrondartikelen en opiniestukken over de koosjere slacht kunt u terecht op de website kosjerslachten.

 

Please follow and like us:

Israël

Het Centraal Joods Overleg behartigt de belangen van de Joodse Gemeenschap in Nederland. Dit betekent dat het Centraal Joods Overleg in principe ook geen stelling neemt in kwesties die alleen Israël betreffen.

Mocht u vragen hebben over Israël of de Israëlische politiek kunt u contact opnemen met het Centrum voor Documentatie en Informatie Israël (CIDI) .

 

Please follow and like us: